Kazalarda can kaybını ve ağır yaralanmaları önlemek amacıyla tasarlanan hava yastıkları, piyasadaki sahte ve yan sanayi ürünler nedeniyle ölümcül birer tehdide dönüştü. ABD hükümeti, kaza anında araç içine yüksek hızla metal parçalar fırlatarak ölümlere yol açan korsan hava yastıklarının yasa dışı tedarik zincirini kırmakta zorlanıyor.
EN AZ 10 CAN KAYBIYLA İLİŞKİLENDİRİLDİ
NHTSA tarafından yapılan açıklamada, 2023 yılından bu yana yaşanan en az 10 ölümlü kazanın bu sahte parçalarla doğrudan bağlantılı olduğu ifade edildi.
Soruşturmayı derinleştiren yetkililer, ölümcül parçaların Çin merkezli “Jilin Province Detiannuo Safety Technology” (DTN) firması tarafından üretildiğine dair güçlü kanıtlara ulaştı. Özellikle “DTN60DB” parça koduna sahip ürünlerin, çarpışma tetiklendiğinde patlayarak araç içine yüksek hızda metal şarapnel saçtığı tespit edildi.
1.000 DOLARLIK PARÇA YERİNE 100 DOLARLIK ÖLÜM TUZAĞI
Tehlikenin boyutunu artıran en büyük etken ise bu parçaların takibinin neredeyse imkansız olması. Orijinal bir hava yastığı modülünün değişim maliyeti 1.000 doları aşabilirken, maliyeti düşürmek isteyen tamirhaneler veya sürücüler sahte ürünlere yöneliyor. İnternet üzerindeki ikinci el pazarları, ilan siteleri ve sosyal medya platformlarında bu ürünler 100 dolara kadar düşen fiyatlarla alıcı buluyor.
Ülkeye hiçbir resmi evrak ve gümrük kaydı olmaksızın yasa dışı yollarla sokulan bu parçalar, yetkililerin kaynağa ulaşmasını ve hayalet tedarikçileri tespit etmesini imkansız hale getiriyor.
“Dışarıdan Bakıldığında Ayırt Etmek İmkansız” Uzmanlar, sahte hava yastıklarının dış görünüş olarak orijinallerinden farksız olduğunu, ancak kaza anında bir koruma mekanizması değil, ölümcül bir silah gibi çalıştığını vurguluyor.
HANGİ ARAÇLAR RİSK ALTINDA?
NHTSA yetkilileri, özellikle geçmişinde kaza kaydı bulunan ve hava yastığı değişmiş olan araçlarda riskin yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Soruşturma raporlarında özellikle 2018-2022 model Chevrolet Malibu ve 2017-2019 model Hyundai Sonata araçlar öne çıkıyor.
Söz konusu araçların veya geçmişinde hava yastığı açılmış herhangi bir ikinci el aracın sahiplerine, araçlarını derhal yetkili bir servise götürerek hava yastığı modüllerini kontrol ettirmeleri çağrısında bulunuluyor.
TEHLİKE SADECE ABD İLE SINIRLI DEĞİL
Soruşturma raporları, Çin menşeli sahte DTN hava yastıklarının yalnızca ABD piyasasıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Yasa dışı ithalat ağları üzerinden bu güvensiz parçaların birçok farklı ülkeye de ihraç edildiği belirlendi. Benzer denetim eksiklikleri ve kaçak yedek parça girişi bulunan tüm ülkelerde sürücülerin aynı hayati riskle karşı karşıya olabileceği ifade ediliyor.
