Eskişehir’in Odunpazarı ilçesinin kırsal alanlarında, bağışıklık sistemini güçlendiren ve tokluk hissi veren dolaman mantarı için yerel halk yoğun bir çaba sarf ediyor. Trüf mantarlarının bir türü olan dolaman, toprak altında yetişiyor ve bulunması için özel olarak tasarlanmış ucu sivri demir çubuklar kullanılıyor. Genellikle ilkbahar yağmurlarının ardından ortaya çıkan bu mantarın kilogram fiyatı 1,500 ile 2,000 TL arasında değişiyor.
Sabahın erken saatlerinde dolaman arayışına çıkan Eskişehirliler, günde ortalama 3 kilogram dolaman mantarı topladıktan sonra evlerine dönüyor. Bazı esnaf, dükkanlarını açmadan önce dolaman avına çıkmayı tercih ediyor. Tadı kuzu etine benzetilen dolaman mantarı, en çok közde pişirilmesi veya sote yapılması tercih ediliyor.
“Toplama işlemini güneş doğduğunda başlatıyoruz ve hava kararana kadar devam ediyoruz.” diyen 43 yaşındaki sanayi esnafı Alaattin Çetin, dolaman mantarının yüksek protein içeriğine sahip olduğunu ve aşırı tüketiminin tansiyonu yükseltebileceğini belirtiyor. Çetin, “Kuzu eti kadar lezzetli, ekmeksiz bile oldukça doyurucu. Közde, fırında ya da tereyağında kavrularak, yumurtayla birlikte pişiriliyor. Sabahları hemen işe koyuluyoruz ve sadece öğle yemek molası veriyoruz.” ifadelerini kullanıyor.
Yaklaşık 30 yıldır dolaman avlayan 50 yaşındaki Fevzi Tek ise, “Bu mantar, kırsal alanlarda yağmur ile birlikte çoğalıyor. Biz genelde satmıyoruz ama arkadaşlarım satarken kilogramının 1,500 TL’ye gittiğini gördüm. Dolaman mantarını toplamak oldukça zahmetli; akşama kadar dolaşsak ancak 3 kilo toplayabiliyoruz. Eğer eylül ve ekim aylarında yeterince yağmur yağarsa, nisan sonundan mayıs sonuna kadar toplanabiliyor. Dolamanı bulduğumda hissettiğim sevinci altından bile değerli buluyorum. Doğanın içinde huzurla toplamak da ayrıca keyif verici.” diyerek duygularını paylaşıyor.
Dolaman mantarı, hem sağlık açısından sunduğu faydalar hem de toplama sürecinin getirdiği keyif ile yerel halk için önemli bir değer taşıyor.
